Biografie

Ruim vijfentwintig jaar zit ze in het vak. Edith Casteleyn is dirigent van vier Black Gospelkoren in Nederland. Ze geeft workshops in binnen- en buitenland. Overdag repeteren en arrangementen maken 's Avonds koorrepetities, uitvoeringen en de workshops. Al haar tijd besteedt ze aan Black Gospel. Wat bezielt haar?

'Mensen zeggen vaak dat mijn vel de verkeerde kleur heeft; het is wit maar ik voel me in alles zwart. Ik heb een klassieke muziekachtergrond en kende black gospel. Toch heb ik het pas werkelijk leren kennen door jaren samen op te trekken met mijn zwarte broeders en zusters. Ik werd gevraagd om het koor van de militaire vliegbasis Soesterberg te begeleiden. Ik speelde daar piano en deed de koordirectie bij de Zwarte Amerikaanse Gospelservice. Veertien jaar lang leefde ik met deze mensen; we reisden door Amerika en Europa. Deze jaren hebben me gevormd tot wie ik nu ben. Ik spreek hun taal, met de 'slang' -de uitspraak- van de Afro-Amerikaanse mensen'.

'Black Gospel valt niet te vergelijken met andere muziek. Mijn koren oefenen en zingen niet met bladmuziek. Je kunt Black Gospel ook niet op papier zetten: het is improvisatie van solisten en het koor. Elk lied heeft een begin en een eind maar voor de rest is het iedere keer een verrassing! Een lied duurt bijvoorbeeld de ene keer drie minuten en de volgende keer zeven minuten. Het hangt af van de spiritualiteit van het moment. De solist is vrij om te improviseren en ik improviseer met het koor. Vandaar dat het koor tijdens het zingen goed naar mij moet kijken. Ze weten wat ze moeten doen door de gebaren die ik maak. Improvisatie is heel belangrijk: je stelt je open voor God. Je moet vrij zijn om te zingen, er moeten geen obstakels zijn. De houding, de expressie en de uitstraling vind ik erg belangrijk. Wanneer je over 'joy' of 'freedom' zingt moet je ook weten wat je zingt. Veel black gospelsongs zijn vroeger geboren op de katoenvelden en bij het fornuis. Witte mensen weten vaak niet wat ze zingen. Bepaalde songs laat ik uit respect voor de zwarte mensen niet door blanken zingen.'

'Ik kom zelden in kerken. Ik ben bij voorkeur op plekken waar mensen komen die weinig met het geloof te maken hebben. Dat trekt me veel meer. Ik voel me niet meer thuis in de kerk met alle regels en dogma's. Ik juich het van harte toe als andere mensen er wel bij aangesloten zijn. Mijn lijntje met God is goed. Ik lees de bijbel elke dag; het is voor mij een handleiding, een leidraad. Er staat in geschreven dat je de mensen geestelijk kunt voeden met melk en met vast voedsel; ik kies bij mijn koren en de workshops voor het eerste. Wat ik aan de mensen wil geven moet gemakkelijk toegankelijk zijn. Er zijn ook mensen Die op het koor zitten of een workshop doen hebben weinig of niets met het geloof. Ze komen vaak omdat ze de muziek mooi vinden. Anderen voelen zich soms in de kerk niet thuis en zien het koor als een geestelijk vitamientje. Ook het publiek is lang niet altijd christelijk. Juist die vele verschillen maken het erg boeiend. Er komen mensen uit de orthodoxe kerk die niet gewend zijn om samen te bidden en elkaars handen vast te houden tijdens het gebed.'

'Naast de koren geef ik ook workshops in binnen en buitenland.In nederland in een week zijn er twee oefenavonden en op zaterdagmiddag is de generale en 's avonds de uitvoering. Er worden dan zo'n 18 liederen ingestudeerd. De avond begin ik met een lied dat iedereen kent en na dat lied ga ik meteen over in gebed. Het inoefenen van de liederen gebeurt op een Amerikaanse manier. Ik zing de partijen afzonderlijk voor en het is belangrijk dat er vooral hard gezongen wordt. Ze noemen me wel eens 'de generaal'. Ik hoor en zie namelijk alles en wil dat iedereen voor de volle honderd procent meedoet.'In het buitenland is dat uiteraard anders, omdat ik er dan een langere periode ben. De landen waar ik in het buitenland workshops heb gegeven zijn Belgie, Duitsland, Turkije, Engeland, America en Africa-Nigeria. Met name dit laatst genoemde land heeft een geweldige indruk op mij achter gelaten. Naast dat het buitengewone vriendelijke mensen zijn, had ik veel respect voor ze dat ze 4 dagen lang over hobbelige wegen zijn gereden om naar Lagos te komen voor de workshop. Er stonden uiteindelijk 250 zangers op het podium en het was een groot feest.

'Vorig jaar zat ik vijfentwintig jaar in het vak. Mensen vragen me of het een roeping is. Dat is denk ik niet het goede woord, het is mijn werk en ik verdien er mijn brood mee. Wel geef ik alles wat ik heb aan de muziek. De kennis die ik heb, geef ik door. Ik vind het ook je taak dat je je gaven gebruikt. Voor mijn jubileum hebben we een benefietconcert gegeven. Ik wilde zelf geen cadeau hebben maar wilde wel graag iets doen voor een kerkje op Cuba dat me na aan mijn hart ligt. De opbrengst van het concert is gebruikt om de mensen daar te helpen. Het was voor mij ook een 'dank je wel' naar God dat ik dit al die jaren heb kunnen doen.'

Black gospel

Black Gospelmuziek hoort traditioneel thuis in de zwarte kerken en is enorm populair aan het worden in Nederland. Alle muziekstijlen vind je erin terug: jazz, blues, rock, funk en reggae. Van a capella tot veel instrumentale begeleiding. Van ingetogen tot zeer uitbundig; van solistisch tot massaal.

Edith Castelyn begeleidt vier koren in Nederland: 'Friendship Gospel Choir' in Soest, 'Newland Gospel Choir' in Almere, 'Freedom Gospel Choir' in Wezep, en 'Life Line Gospel Choir' in Katwijk vormen ze het Dutch Combined Mass Choir. Daarnaast heeft ze een groep "The Rainbow Gospel Singers" en "Acts"